Khi nào nên dùng băng trương nở chống thấm thay cho keo chống thấm ?

Trong thi công xây dựng, chống thấm là hạng mục quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền và tuổi thọ công trình, đặc biệt tại mạch ngừng bê tông, khe tiếp giáp và các kết cấu ngầm như tầng hầm, hố thang máy, bể nước.

Hai vật liệu thường dùng là keo chống thấm và băng trương nở chống thấm, tuy nhiên không phải trường hợp nào keo cũng mang lại hiệu quả tối ưu. Bài viết dưới đây, Chống Thấm Hưng Phát sẽ làm rõ khi nào nên dùng băng trương nở chống thấm thay cho keo chống thấm để lựa chọn giải pháp phù hợp.

1. Băng trương nở chống thấm là gì ?

Băng trương nở chống thấm là vật liệu chống thấm dạng dải, được sản xuất từ cao su trương nở hoặc bentonite, có khả năng nở thể tích khi tiếp xúc với nước. Khi đặt tại mạch ngừng bê tông hoặc các khe tiếp giáp kết cấu, băng sẽ ở trạng thái khô trong quá trình thi công. Khi nước thấm vào, băng bắt đầu trương nở, lấp đầy toàn bộ khe hở và tạo áp lực ngược lại với dòng nước, từ đó ngăn chặn hoàn toàn hiện tượng thấm.

Điểm đặc biệt của băng trương nở là cơ chế chống thấm chủ động. Thay vì chỉ tạo một lớp màng ngăn bên ngoài, vật liệu này phản ứng trực tiếp với nước, càng gặp nước càng nở và tăng khả năng bịt kín. Chính cơ chế này giúp băng trương nở phát huy hiệu quả vượt trội tại những vị trí có nguy cơ thấm nước cao và khó xử lý bằng các phương pháp chống thấm thông thường.

2. Sự khác biệt cơ bản giữa băng trương nở và keo chống thấm

Điểm khác biệt lớn nhất giữa hai giải pháp nằm ở nguyên lý hoạt động. Băng trương nở chống thấm hoạt động dựa trên khả năng trương nở khi gặp nước, chủ động lấp kín khe hở và duy trì áp lực chống thấm lâu dài. Trong khi đó, keo chống thấm tạo lớp màng hoặc lớp trám cố định, hiệu quả phụ thuộc nhiều vào chất lượng thi công và điều kiện sử dụng.

Ngoài ra, băng trương nở thường được lắp đặt sẵn trong quá trình thi công kết cấu bê tông, đặc biệt tại mạch ngừng, còn keo chống thấm thường được sử dụng sau khi kết cấu đã hoàn thiện hoặc để xử lý các sự cố phát sinh. Chính sự khác biệt này dẫn đến việc mỗi vật liệu phù hợp với những tình huống sử dụng khác nhau.

3. Khi nào nên dùng băng trương nở chống thấm thay cho keo chống thấm

Trong thực tế thi công, có nhiều trường hợp việc sử dụng keo chống thấm không mang lại hiệu quả lâu dài hoặc tiềm ẩn rủi ro thấm nước tái diễn. Dưới đây là những tình huống cụ thể mà băng trương nở chống thấm được đánh giá là giải pháp phù hợp hơn.

3.1. Mạch ngừng bê tông trong thi công kết cấu

Mạch ngừng bê tông là vị trí tiếp giáp giữa hai đợt đổ bê tông, thường xuất hiện trong thi công móng, sàn, tường vách, tầng hầm. Đây là vị trí có nguy cơ thấm nước cao nhất do sự không đồng nhất giữa hai khối bê tông.

Trong trường hợp này, băng trương nở chống thấm cho hiệu quả vượt trội so với keo chống thấm. Băng được đặt trực tiếp vào mạch ngừng trước khi đổ bê tông đợt sau, khi có nước xâm nhập, băng sẽ trương nở và bịt kín toàn bộ khe hở hình thành. Keo chống thấm khó có thể đảm bảo độ kín tuyệt đối tại mạch ngừng, đặc biệt khi áp lực nước ngầm lớn hoặc kết cấu có sự co giãn theo thời gian.

3.2. Công trình ngầm chịu áp lực nước cao

Các công trình như tầng hầm, hố thang máy, bể nước, bể xử lý nước thải thường xuyên chịu áp lực nước ngầm lớn và liên tục. Trong môi trường này, lớp keo chống thấm có nguy cơ bị phá vỡ do áp lực nước kéo dài hoặc do sự dịch chuyển nhỏ của kết cấu.

Băng trương nở chống thấm lại phù hợp hơn vì khả năng trương nở sẽ tăng cường hiệu quả chống thấm theo thời gian. Khi nước xâm nhập, băng không chỉ ngăn chặn mà còn tự điều chỉnh để lấp kín các khe hở mới phát sinh, giúp duy trì khả năng chống thấm ổn định trong thời gian dài.

3.3. Vị trí khó bảo trì hoặc không thể sửa chữa sau này

Đối với các vị trí mạch ngừng nằm sâu trong kết cấu, sau khi hoàn thiện công trình gần như không thể tiếp cận để sửa chữa nếu xảy ra thấm. Nếu chỉ sử dụng keo chống thấm, khi keo bị lão hóa hoặc bong tróc, việc xử lý lại sẽ rất tốn kém và phức tạp.

Trong những trường hợp này, băng trương nở chống thấm là lựa chọn an toàn hơn ngay từ đầu. Việc lắp đặt băng trong giai đoạn thi công kết cấu giúp hạn chế tối đa rủi ro thấm nước về sau, giảm chi phí bảo trì và sửa chữa.

3.4. Kết cấu có khả năng co ngót, rung động nhẹ

Bê tông sau khi đông cứng vẫn có hiện tượng co ngót và giãn nở theo nhiệt độ. Ngoài ra, một số công trình còn chịu rung động nhẹ trong quá trình sử dụng. Keo chống thấm, dù có độ đàn hồi nhất định, vẫn có nguy cơ bị nứt gãy khi biến dạng vượt quá giới hạn cho phép.

Băng trương nở chống thấm có khả năng thích ứng tốt hơn với những thay đổi này. Khi xuất hiện khe hở nhỏ do co ngót hoặc rung động, băng sẽ tiếp tục trương nở để bù đắp, đảm bảo khe luôn được bịt kín.

3.5. Công trình yêu cầu tuổi thọ chống thấm lâu dài

Đối với các công trình hạ tầng, công trình công nghiệp hoặc công trình dân dụng cao cấp, yêu cầu tuổi thọ chống thấm thường lên đến hàng chục năm. Việc phụ thuộc hoàn toàn vào keo chống thấm có thể không đáp ứng được yêu cầu này do keo dễ bị lão hóa theo thời gian.

Băng trương nở chống thấm, với cơ chế hoạt động dựa trên phản ứng với nước, thường có tuổi thọ cao và duy trì hiệu quả chống thấm ổn định hơn trong thời gian dài. Đây là lý do vì sao nhiều tiêu chuẩn thi công hiện nay khuyến nghị sử dụng băng trương nở cho mạch ngừng bê tông thay vì chỉ dùng keo.

4. Những trường hợp keo chống thấm vẫn là lựa chọn phù hợp

Mặc dù băng trương nở chống thấm mang lại hiệu quả cao trong nhiều hạng mục kết cấu, keo chống thấm vẫn giữ vai trò quan trọng trong một số tình huống thi công và sửa chữa nhất định, đặc biệt là những vị trí không thể lắp đặt băng trương nở ngay từ đầu.

- Xử lý các khe nứt nhỏ phát sinh sau thi công Keo chống thấm phù hợp cho các khe nứt chân chim, vết nứt nhỏ xuất hiện trên bề mặt bê tông sau khi công trình đã hoàn thiện, giúp trám kín nhanh các đường thấm nước mà không cần can thiệp sâu vào kết cấu hiện hữu.

- Các vị trí sửa chữa cục bộ, phạm vi hẹp Đối với những điểm thấm nước cục bộ như cổ ống xuyên sàn, góc tường, mối nối thiết bị hoặc khe tiếp giáp nhỏ, keo chống thấm cho phép thi công linh hoạt, tiết kiệm chi phí và xử lý nhanh sự cố phát sinh.

- Hạng mục chống thấm bề mặt ngoài kết cấu Keo chống thấm thích hợp cho sân thượng, ban công, mái bê tông hoặc tường ngoài nhà, nơi cần tạo lớp màng ngăn nước liên tục trên bề mặt mà băng trương nở không thể phát huy tác dụng do không có mạch ngừng cụ thể.

- Công trình cải tạo, nâng cấp đã đưa vào sử dụng Với các công trình đang sử dụng, việc đục phá để lắp băng trương nở là không khả thi và tiềm ẩn rủi ro kết cấu, vì vậy keo chống thấm trở thành giải pháp phù hợp để xử lý thấm nước mà không ảnh hưởng đến sinh hoạt.

- Kết hợp hỗ trợ cho băng trương nở chống thấm Trong nhiều hạng mục thực tế, keo chống thấm được dùng để xử lý mép băng, đầu mối tiếp giáp hoặc các vị trí khó thi công, giúp tăng độ kín nước và nâng cao hiệu quả tổng thể của hệ thống chống thấm.

5. Lưu ý khi lựa chọn băng trương nở chống thấm

Để băng trương nở chống thấm phát huy đúng công năng và đảm bảo hiệu quả lâu dài, việc lựa chọn đúng loại băng và thi công đúng kỹ thuật là yếu tố quyết định chất lượng chống thấm của toàn bộ kết cấu.

- Lựa chọn loại băng phù hợp với điều kiện công trình Cần xác định rõ môi trường sử dụng như mạch ngừng khô, ẩm hay thường xuyên chịu áp lực nước để chọn loại băng có khả năng trương nở, độ bền và khả năng chịu nước phù hợp với điều kiện thực tế.

- Kiểm soát tốc độ và mức độ trương nở của băng Băng trương nở cần có tốc độ trương nở ổn định để tránh hiện tượng nở sớm trước khi đổ bê tông gây giảm hiệu quả chống thấm, đồng thời mức trương nở phải đủ để lấp kín khe hở mà không tạo áp lực phá vỡ kết cấu.

- Đảm bảo vị trí lắp đặt chính xác tại mạch ngừng Băng phải được đặt đúng tâm mạch ngừng, liên tục và không đứt đoạn để tạo hàng rào chống thấm kín nước, nếu đặt lệch hoặc thiếu liên tục sẽ làm giảm đáng kể khả năng ngăn nước xâm nhập.

- Thi công cố định băng đúng kỹ thuật Trong quá trình thi công, băng trương nở cần được cố định chắc chắn bằng keo hoặc phụ kiện chuyên dụng để tránh xê dịch khi đổ bê tông, bởi chỉ cần sai lệch vị trí là hiệu quả trương nở sẽ không còn đạt yêu cầu.

- Kết hợp với các giải pháp chống thấm bổ trợ khi cần Với các công trình yêu cầu chống thấm cao, nên kết hợp băng trương nở cùng keo trám khe, phụ gia chống thấm hoặc lớp chống thấm bề mặt để tăng độ an toàn và kéo dài tuổi thọ sử dụng cho công trình.

Việc lựa chọn băng trương nở chống thấm hay keo chống thấm phụ thuộc nhiều vào đặc điểm kết cấu, điều kiện môi trường và yêu cầu sử dụng của từng công trình. Trong các trường hợp mạch ngừng bê tông, công trình ngầm chịu áp lực nước cao hoặc vị trí khó sửa chữa, băng trương nở chống thấm là giải pháp tối ưu hơn so với keo chống thấm. Hiểu rõ bản chất và phạm vi ứng dụng của từng vật liệu sẽ giúp nâng cao hiệu quả chống thấm và đảm bảo độ bền lâu dài cho công trình.